Χρονολόγιο

1911


8 Δεκεμβρίου, γένν1ηση του Νίκου Γκάτσου στην Ασέα Αρκαδίας. Γονείς του ο Γεώργιος Αθανασίου Γκάτσος και η Βασιλική Ιωάννου Βασιλοπούλου.
-Θάνατος Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και Γκούσταβ Μάλερ. Κυβέρνηση Ελευθερίου Βενιζέλου.

1913


Γέννηση της αδερφής του Κωνσταντίνας.
-Η Κρήτη ενώνεται με την Ελλάδα. Πρεμιέρα του μπαλέτου Ιεροτελεστία της Άνοιξης του Ιγκόρ Στραβίνσκι.

1916


Θάνατος του πατέρα του από πνευμονία σε πλοίο για την Αμερική και ρίψη του νεκρού στον Ατλαντικό.
-Ξεκίνημα Ντανταϊσμού. Συμμαχικός αποκλεισμός.

1923


Τελειώνει το Δημοτικό σχολείο στην Ασέα και μεταβαίνει στην Τρίπολη για το Γυμνάσιο. Ανακαλύπτει το θέατρο και τον κινηματογράφο. Μαθαίνει Αγγλικά και Γαλλικά με μεθόδους αυτοδιδασκαλίας.
-Κώστας Βάρναλης, Ο λαός των μουνούχων. Ίδρυση της Σοβιετικής Ένωσης.

1930


Εγγράφεται στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών χωρίς ποτέ να ολοκληρώσει τη φοίτηση. Εγκαθίσταται με την οικογένειά του στην Αθήνα.
-Δεύτερες Δελφικές Εορτές. Σύμφωνο Ελληνοτουρκικής Φιλίας.

1931


Πρώτη λογοτεχνική παρουσία.
-Γιώργος Σεφέρης, Στροφή. Ο Αδόλφος Χίτλερ καγκελάριος.

1932


Γνωριμία ως φοιτητής με τον Ανδρέα Καραντώνη.
-Άλντους Χάξλεϋ, Θαυμαστός καινούργιος κόσμος. Η Ελλάδα κηρύσσεται σε πτώχευση.

1936


Διαβάζοντας την είδηση για την εκτέλεση του Ισπανού ποιητή Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, αποφασίζει να μάθει ισπανικά και να γνωρίσει το έργο του. Τον Οκτώβριο, στο καφενείο του Μπερντέσα, στα Χαυτεία, συναντά τον Οδυσσέα Ελύτη κι αρχίζει να συμμετέχει στον κύκλο των Νέων Γραμμάτων και να συχνάζει στα φιλολογικά καφενεία των Αθηνών.
-Τσάρλι Τσάπλιν, Μοντέρνοι Καιροί. Έναρξη του Ισπανικού Εμφυλίου. Δικτατορία Μεταξά.

1938


Με τον Ελύτη καθιερώνουν ως στέκι τους το «Ηραίον», το πρώτο φιλολογικό καφενείο της γενιάς τους, όπως ο ίδιος ο Ελύτης αναφέρει στα Ανοιχτά χαρτιά, και στη συνέχεια το πατάρι του «Λουμίδη». Αλληλογραφία με Σεφέρη.
-Νίκος Καζαντζάκης, Οδύσσεια. 9 Νοεμβρίου: 'Νύχτα των κρυστάλλων' στο Βερολίνο.

1941-1942


Γράφει το συνθετικό ποίημα Αμοργός.
-Μπέρτολτ Μπρεχτ, Μάνα Κουράγιο.Η Μάχη του Ελ Αλαμέιν.

1942


Ιδρύεται ο «κύκλος Παλαμά», στον οποίο συμμετέχει με τον Ελύτη και τον Καραντώνη. Στην παρέα του «Λουμίδη» προστίθεται ο Μάνος Χατζιδάκις.
-Αλμπέρ Καμύ, Ο μύθος του Σίσυφου.Γέννηση του Πωλ Μακ Κάρτνεϊ.

1943


Έκδοση της Αμοργού,(ΑΕΤΟΣ). Άσχημη υποδοχή της από την κριτική. Μετάφραση του Ματωμένου γάμου του Λόρκα από εκδόσεις της Αργεντινής, που του έχει φέρει ο ποιητής και καπετάνιος Δημήτρης Αντωνίου.
-Ζαν-Πωλ Σαρτρ, Μύγα. Πτώση του Μουσσολίνι.

1945


Έκδοση της μετάφρασης του Mατωμένου γάμου, (ΙΚΑΡΟΣ). Συνεργάζεται με την Αγγλοελληνική επιθεώρηση ως βασικός μεταφραστής, αλλά ανυπόγραφα.
-Ρομπέρτο Ροσσελίνι: Ρώμη, ανοχύρωτη πόλη. Ίδρυση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

1946


Δημοσιεύει στα Φιλολογικά Χρονικά το ποίημα Ελεγείο, το οποίο, ελαφρώς παραλλαγμένο, το 1969 θα συμπεριληφθεί στην τρίτη έκδοση της Αμοργού, καθώς και στις επόμενες.
-Βουλευτικές εκλογές και δημοψήφισμα στην Ελλάδα.

1947


Δημοσιεύει στο Μικρό Τετράδιο το ποίημα Ο Ιππότης κι ο Θάνατος (1513), που το 1969 θα συμπεριληφθεί και αυτό στην τρίτη έκδοση της Αμοργού, καθώς και στις επόμενες.
-Ανακαλύπτονται οι Πάπυροι της Νεκράς Θάλασσας. Η Ινδία κατακτά την ανεξαρτησία της.

1948


Ο Κάρολος Κουν ανεβάζει με πρωτοφανή επιτυχία τον Ματωμένο γάμο, αναθέτοντας τη μουσική στον Μάνο Χατζιδάκι, ο οποίος εγκαινιάζει έτσι τη μακρόχρονη συνεργασία του με τον Γκάτσο.
-Το Μεγάλο βραβείο ζωγραφικής της Βενετίας απονέμεται στον Ζορζ Μπρακ. Θάνατος του Μαχάτμα Γκάντι.

1949


Γράφει στίχους για το Λεωφορείον ο Πόθος του Τεννεσσή Ουίλλιαμς που ανεβάζει ο Κουν, πάλι σε μουσική του Χατζιδάκι, οπότε γεννιέται το Χάρτινο το φεγγαράκι και μαζί του το σύγχρονο ελληνικό ποιητικό τραγούδι.
-Ίδρυση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας στις τρεις ζώνες κατοχής των δυτικών δυνάμεων (αμερικανική, βρετανική και γαλλική). Θάνατος του Νίκου Σκαλκώτα.

1951


Γίνεται ιδρυτικό μέλος του Ελληνικού Χοροδράματος της Ραλλούς Μάνου.
-Θάνατος Άγγελου Σικελιανού, Γρηγορίου Ξενόπουλου, Γεωργίου Δροσίνη, Αιμίλιου Βεάκη, Αντρέ Ζιντ. Εμφανίζεται η έγχρωμη τηλεόραση.

1953


Αρχίζει τη συνεργασία του με το Ε.Ι.Ρ.
-Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Ουίνστον Τσόρτσιλ. Θάνατος Ιωσήφ Στάλιν. Κατάκτηση του Έβερεστ.

1954


Μεταφράζει για την Κατίνα Παξινού και τον Αλέξη Μινωτή Το σπίτι της Μπερνάντα Άλμπα του Λόρκα.

-Φεντερίκο Φελίνι, Λα Στράντα. Μακαρθισμός στην Αμερική

1955


Μεταφράζει για τον Κουν έξι μονόπρακτα του Τ. Ουίλλιαμς.

-Νίκος Καζαντζάκης, Ο τελευταίος πειρασμός. Δίωξη του Καζαντζάκη από την Ιερά Σύνοδο. Γιάννης Ρίτσος, Πρωινό άστρο. Νικηφόρος Βρεττάκος,  Ποιήματα. Αντρέας Φραγκιάς, Άνθρωποι και σπίτια. Εμφανίζεται το τρανζίστορ. Έναρξη ένοπλου αγώνα στην Κύπρο. Υπογραφή Συμφώνου Βαρσοβίας. Τουρκικές βαρβαρότητες στην Πόλη.

1957


Μεταφράζει για τον Κουν το Λίβινγκ Ρουμ του Γκράχαμ Γκρην και για τους Παξινού και Μινωτή Το σκοτάδι είναι αρκετά φωτερό του Κρίστοφερ Φράι.

-Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Αλμπέρ Καμύ. Θάνατος Νίκου Καζαντζάκη. Κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην Κούβα. Ο πρώτος δορυφόρος των Αμερικανών στο διάστημα. Συμφωνείται η εγκατάσταση ατομικών όπλων στην Ευρώπη.

1958


Το Χάρτινο το φεγγαράκι δισκογραφείται με τη φωνή της Νάνας Μούσχουρη. Μεταφράζει και διασκευάζει για τον Μάνο Κατράκη τη Φουέντε Οβεχούνα του Λόπε Δε Βέγα.

-Στρατής Τσίρκας, Ο Καβάφης και η εποχή του. Αρχή λειτουργίας της Ε.Ο.Κ.

1959


Μεταφράζει για τον Κουν τον Ιώβ του Άρτσιμπαλντ Μακ Λης και τα μονόπρακτα Ο Περλιμπλίν και η Μπελίσα του Λόρκα και Υψηλή εποπτεία του Ζαν Ζενέ.

-Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ, Λολίτα. Τοιχογραφίες του Ζουάν Μιρό στο Μέγαρο της ΟΥΝΕΣΚΟ στο Παρίσι. Πρώτος δορυφόρος των Η.Π.Α. στο διάστημα. Ο Φιντέλ Κάστρο κυρίαρχος της Κούβας.

1960


Γράφει στίχους για την ταινία Ελλάς, η χώρα των ονείρων του Βόλφγκανγκ Μύλλερ-Σεν, όπου η μουσική του Χατζιδάκι αποτελεί μουσική ανάγνωση της Αμοργού. Αρχή συνεργασίας του με τον Μίκη Θεοδωράκη.
-Οδυσσέας Ελύτης, Το Άξιον Εστί. Χόρχε Λουίς Μπόρχες, Ο συγγραφέας και άλλα κείμενα. Φεντερίκο Φελίνι, Γλυκιά ζωή. Ο Τζων Κένεντυ εκλέγεται πρόεδρος των Η.Π.Α. Οι ιδέες του Μάο εξαπλώνονται στις μάζες.

1962


Μεταφράζει για τους Παξινού και Μινωτή τον Πατέρα του Αύγουστου Στρίντμπεργκ.
-Κώστας Ταχτσής, Το τρίτο στεφάνι. Πρώτη παγκόσμια τηλεοπτική εκπομπή με δορυφόρο. Ίδρυση Διεθνούς Αμνηστίας.

1963


Γράφει στίχους για την ταινία Αμέρικα-Αμέρικα του Ελία Καζάν, πάλι σε μουσική του Χατζιδάκι. Γράφει το Τραγούδι του παλιού καιρού, αφιερωμένο στον Γιώργο Σεφέρη για τα τριάντα χρόνια της Στροφής, το οποίο δημοσιεύεται στον Ταχυδρόμο και κυκλοφορεί σε ανάτυπο.
-Απονέμεται στον Γιώργο Σεφέρη το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Άλφρεντ Χίτσκοκ, Πουλιά. Δολοφονία του Τζων Κέννεντυ.

1965


Δισκογραφούνται τα τραγούδια του Ματωμένου γάμου και οι κύκλοι Μυθολογία και Ένα μεσημέρι. Αρχή συνεργασίας του με τον Σταύρο Ξαρχάκο.Μεταφράζει για τους Παξινού και Μινωτή το Ταξίδι μιας μεγάλης μέρας μέσα στη νύχτα του Ευγένιου Ο’Νηλ.
-Καθιέρωση της δημοτικής ως επίσημης γλώσσας του ΕΙΡ. Θάνατος Τ. Σ. Έλιοτ. Η Κάλλας στο Παρίσι. Επίθεση των Η.Π.Α. στο Βιετνάμ..

1967


Έξι φεγγάρια της θάλασσας. Αρχή συνεργασίας του με τον Δήμο Μούτση.
-Δικτατορία στην Ελλάδα. Θάνατος του Τσε Γκεβάρα στη Βολιβία. Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, Εκατό χρόνια μοναξιά. Λουίς Μπουνιουέλ, Η Ωραία της ημέρας.

1969


Μεταφράζει το ελεγειακό ποίημα του Λόρκα Θρήνος για τον Ιγνάθιο Σάντσεθ Μεχίας και για τους Παξινού και Μινωτή το έργο Η Ήρα και το παγόνι του Σην Ο’ Κέισυ.

-Γιάννης Σκαρίμπας, Άπαντες στίχοι. Φεστιβάλ ροκ στο Γούντστοκ. Ο Σαλβαντόρ Αλιέντε πρόεδρος της Χιλής.

1970


Επιστροφή.
-Δεκαοχτώ κείμενα. Ο Μάο καλεί όλο τον κόσμο να επαναστατήσει κατά του αμερικανικού ιμπεριαλισμού.

1971


Της γης το χρυσάφι.
-Θάνατος του Γιώργου Σεφέρη. Μανόλη Αναγνωστάκη, Τα Ποιήματα 1941-1971. Υπογραφή της Συνθήκης του Βερολίνου.

1972


Σπίτι μου σπιτάκι μου, Η κόκκινη κλωστή. Αρχή συνεργασίας του με τον Λουκιανό Κηλαηδόνη.
-Φράνσις Φορντ Κόπολα, Ο Νονός. Παλαιστίνιοι τρομοκράτες σκορπούν το θάνατο στην Ολυμπιάδα του Μονάχου.

1974


Νυν και αεί.
-Σολζενίτσιν Αρχιπέλαγος Γκούλαγκ. Ο 'Αττίλας' στην Κύπρο.

1975


Δροσουλίτες.
-Ευρήματα 2000 ετών στην Κίνα. Η διώρυγα του Σουέζ επαναλειτουργεί μετά από 8 χρόνια.

1976


Αθανασία και Τα Παράλογα.
-Ανακάλυψη πολλών τοιχογραφιών του Μιχαήλ Αγγέλου σε παρεκκλήσι των Μεδίκων. Μάρτιος: Δικτατορία στην Αργεντινή.

1979


Το δρομολόγιο.
-Απονέμεται στον Οδυσσέα Ελύτη το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ.

1983


Ρεμπέτικο.
-Θάνατος του Τ. Ουίλλιαμς. Οι 'Πράσινοι' στη Βουλή της Γερμανίας.

1986


Σκοτεινή Μητέρα και Χειμωνιάτικος ήλιος.
-Πυρηνική καταστροφή στο Τσέρνομπιλ. Έκρηξη του διαστημοπλοίου 'Τσάλεντζερ'

1988


Οι μύθοι μιας γυναίκας.
-Δολοφονία του Κώστα Ταχτσή. Θάνατος της Έλλης Αλεξίου. Εδραίωση Γκορμπατσώφ στην εξουσία. Πτώση Πινοσέτ.

1990


Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, Θέατρο και ποίηση, (ΙΚΑΡΟΣ). Συνολική έκδοση έργων του Λόρκα μεταφρασμένων από τον Γκάτσο. Ολοκληρώνει τους Αντικατοπτρισμούς.
-Υπογραφή συμφωνίας για επανίδρυση της Αλεξανδρινής Βιβλιοθήκης. Ένωση Γερμανιών. Η Ε.Σ.Σ.Δ. μειώνει το πυρηνικό της οπλοστάσιο

1991


Τα κατά Μάρκον.
-Πόλεμος στον Περσικό Κόλπο.

1992


12 Μαΐου: θάνατος του Νίκου Γκάτσου. Εκδίδεται ο τόμος Φύσα αεράκι φύσα με/ μη χαμηλώνεις ίσαμε, που περιέχει στίχους του ανθολογημένους από τον ίδιο, (ΙΚΑΡΟΣ).
-Αρχή Γιουγκοσλαβικής κρίσης. Η Συνθήκη του Μάαστριχτ κυρώνεται από την Ελληνική Βουλή. Ζυράνα Ζατέλη, Και με το φως του λύκου επανέρχονται. Θάνατος των Κ.Θ.Δημαρά, Ι.Θ.Κακριδή, Α. Κοτζιά.